عاقبت به ( 1 ) ايشان خواهد گشتن ، يعنى ضرر و عقاب و جزاى آن مكر بر ايشان خواهد بودن و بر حقيقت نشايد كه كسى با خود مكر كند ، و نظير اين در معنى قوله تعالى : وَما يَخْدَعُونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ ، ( 2 ) و قوله : وَما يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ ( 3 ) و مانند اين بسيار است و مكر و حيل و غدر متقارباند و اصل مكر فتل بود من قولهم جارية ممكورة اذا كانت مفتولة ( 4 ) الخلق محكمته ( 5 ) و معنى مكر بر بيختن ( 6 ) چيز باشد از ره صواب باره ( 7 ) ناصواب به نوع ( 8 ) حيله . * ( وَإِذا جاءَتْهُمْ ) * آية ، حق تعالى در اين آيت خبر داد كه : هر گه كه آيتى و حجّتى و دلالتى به اين كافران آيد كه دليل توحيد من ( 9 ) كند و نبوّت پيغامبر ( 10 ) من ايشان گويند ما ايمان نياريم تا مثل آن كه پيغامبران ( 11 ) را دادند ما را ندهند ( 12 ) حق تعالى اين از ايشان باز گفت تا تمنّاى محال ايشان و حسد ايشان بر پيغامبران خود گفته باشد آنگه رد كرد بر ايشان بر سبيل انكار گفت : * ( اللَّه أَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَه ) * خداى عالمتر است كه رسالت ( 13 ) كجا نهد و كيست كه صلاحيت رسالت و پيغامبرى دارد اگر ايشان را دهند از آيات و معجزات كه پيغامبران را دادند ، ايشان ( 14 ) پيغامبران باشند و پيغامبرى به تمنّاى ايشان نباشد ، و وحى به حسب مصلحت بود . آنگه بيان عذاب ، و عقاب ايشان كرد و خبر داد بر سبيل تهديد و وعيد كه به ايشان رسد ، گفت : * ( سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا ) * برسد به اين

--> ( 1 ) . لت : با . ( 2 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 9 . ( 3 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 69 و سورة النّساء ( 4 ) آيهء 113 . ( 4 ) . اساس : مقتوله مج ، وز : معقوله ، با توجّه به آج تصحيح شد . ( 5 ) . مج ، وز ، مل ، لت : محكمتها . ( 6 ) . آج ، لب : پيچيدن آن : ريختن . ( 7 ) . آف : يا . ( 8 ) . مج ، وز ، لت : نوعى . ( 9 ) . مج ، وز : مى . ( 10 ) . آج ، لب ، آف ، لت ، آن : پيغمبر . ( 11 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، لت : پيغامبران . ( 12 ) . مج ، وز : بدهند . ( 13 ) . مج ، وز ، لت خود . ( 14 ) . مج ، وز ، لت نيز .